Với chủ đề đề cao vai trò của bảo tàng trong kết nối cộng đồng và bảo tồn văn hóa, các chương trình năm nay được thiết kế theo hướng tăng cường trải nghiệm thực tế, đối thoại liên thế hệ và khơi dậy sự tham gia của người trẻ vào hành trình gìn giữ di sản.
“Hành trình chạm vào Di sản” – Khi người trẻ kết nối với ký ức đô thị
Mở đầu chuỗi hoạt động là chương trình trải nghiệm thực tế “Hành trình chạm vào Di sản” diễn ra ngày 11/5, do Trung tâm phối hợp cùng Trường THPT chuyên Chu Văn An, Hà Nội tổ chức.
Thông qua các hoạt động khám phá không gian bảo tàng, tìm hiểu di sản kiến trúc và tiếp cận đời sống văn hóa bản địa, chương trình mang đến cho học sinh cơ hội tiếp xúc trực tiếp với những giá trị văn hóa đặc sắc của Hội An. Đây không chỉ là hoạt động ngoại khóa giàu tính trải nghiệm mà còn là mô hình giáo dục di sản hiệu quả, góp phần hình thành nhận thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Trong bối cảnh các thành phố sáng tạo ngày càng chú trọng yếu tố con người và tri thức bản địa, việc tạo ra những hành trình “chạm” vào di sản bằng trải nghiệm thực tế được xem là phương thức quan trọng để di sản trở nên gần gũi và sống động hơn với cộng đồng.
Từ nghề truyền thống đến câu chuyện bảo tồn di sản sống
Tiếp nối chuỗi sự kiện là chương trình giao lưu Talkshow “Từ bàn tay đến Di sản” diễn ra ngày 17/5 với chuyên đề về nghề thủ công truyền thống làm nhà tre, dừa ở Cẩm Thanh.
Chương trình có sự tham gia của nghệ nhân Võ Tấn Tân – người nhiều năm gắn bó với nghề thủ công dân gian đặc trưng của vùng sinh thái rừng dừa nước Cẩm Thanh. Qua những câu chuyện đời nghề và hành trình gìn giữ kỹ thuật truyền thống, talkshow góp phần làm nổi bật giá trị của “di sản sống” – nơi tri thức dân gian, kỹ năng thủ công và văn hóa bản địa được truyền trao qua nhiều thế hệ.
Trong quá trình phát triển đô thị sáng tạo, những nghề thủ công truyền thống không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn văn hóa mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch trải nghiệm, kinh tế sáng tạo và sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.  
“Ký ức mùa lũ” – Kết nối cộng đồng qua những câu chuyện ký ức
Ngày 18/5, Trung tâm sẽ phối hợp cùng Trung tâm Sống và Học tập vì Môi trường và Cộng đồng (Live & Learn) tổ chức tổng kết và trao giải cuộc thi “Ký ức mùa lũ - Chuyện kể từ ông bà”.
Cuộc thi là không gian để các thế hệ cùng chia sẻ ký ức về những mùa lũ miền Trung – nơi chứa đựng những câu chuyện về sự thích nghi, tinh thần tương trợ và sức mạnh cộng đồng. Không chỉ dừng lại ở hoạt động kể chuyện, chương trình còn góp phần lưu giữ ký ức cộng đồng như một phần quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể.
Thông qua việc kết nối ký ức gia đình với câu chuyện đô thị, hoạt động này cho thấy di sản không chỉ hiện diện trong kiến trúc hay hiện vật bảo tàng mà còn tồn tại trong những trải nghiệm đời sống và ký ức tập thể của cộng đồng cư dân.
Lan tỏa giá trị bảo tàng trong đời sống đương đại
Ngày Quốc tế Bảo tàng được Hội đồng Bảo tàng Quốc tế (ICOM) khởi xướng từ năm 1977 nhằm tôn vinh vai trò của bảo tàng trong việc gìn giữ di sản, thúc đẩy hiểu biết văn hóa và tăng cường kết nối xã hội.
Chuỗi hoạt động hưởng ứng tại Hội An năm bên cạnh đã đáp ứng nội dung với chủ đề “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ” mà Hội đồng Bảo tàng Quốc
tế (ICOM) đề ra, thì còn cho thấy nỗ lực của địa phương trong việc đưa bảo tàng và di sản đến gần hơn với cộng đồng thông qua các hình thức tiếp cận sáng tạo, giàu tính tương tác và nhân văn. Đây cũng là một trong những định hướng quan trọng của thành phố sáng tạo: lấy văn hóa làm nền tảng cho phát triển bền vững, đồng thời phát huy sức mạnh của cộng đồng trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Thông qua những chương trình trải nghiệm, đối thoại và kết nối ký ức, Hội An tiếp tục khẳng định vai trò của một đô thị di sản năng động – nơi quá khứ được gìn giữ bằng sự tham gia chủ động của cộng đồng hôm nay.